Χαλκηδών

Ο χαλκηδών είναι ένας όρος που χρησιμοποιούν οι γεμολόγοι ως γενική ονομασία για όλους τους τύπους κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία, συμπεριλαμβανομένων του αχάτη, του χρυσοπράσιου, του καρνεολίου, του αιματίτη, του ίασπη, του όνυχα, του βρύου αχάτη και του απολιθωμένου ξύλου. Έτσι, όλοι οι τύποι χαλαζία που δεν είναι μακροκρυσταλλικοί, όπως ο αμέθυστος, ο κιτρίνης, ο βραχώδης κρύσταλλος και ο καπνιστός χαλαζίας, γενικά ονομάζονται χαλκηδών. Ο χαλκηδών χρησιμοποιείται επίσης ως ονομασία για μια ποικιλία του κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία, για να περιγράψει ειδικότερα το μπλε-γκρι ή λεβαντίνιο χρώμα του. Μερικές φορές αυτό το χρώμα ονομάζεται «αυθεντικός χαλκηδών» ή «χαλκηδών με την αυστηρή έννοια». Αυτό μπορεί να προκαλέσει κάποια σύγχυση, αλλά ευτυχώς οι περισσότερες άλλες ποικιλίες χαλκηδών έχουν διαφορετικά ονόματα, όπως αχάτης, αιματίτης ή καρνεολίας. Παλαιότερα θεωρούνταν ότι ο χαλκηδών είναι μια ινώδης ποικιλία του κρυπτοκρυσταλλικού χαλαζία. Πρόσφατα όμως αποδείχθηκε ότι περιέχει επίσης έναν πολυμορφισμό του χαλαζία, γνωστό ως μογανίτης. Αν και τόσο ο χαλαζίας όσο και ο μογανίτης είναι πυριτικά ορυκτά, ο χαλαζίας έχει τριγωνική κρυσταλλική δομή, ενώ ο μογανίτης είναι μονοκλινικός. Το ποσοστό μογανίτη σε ένα τυπικό δείγμα χαλκηδών μπορεί να κυμαίνεται από λιγότερο από 5% έως πάνω από 20%. Παρόλο που οι διάφοροι χαλκηδώνες είναι χαλαζίας, φαίνονται πολύ διαφορετικοί από τον μακροκρυσταλλικό χαλαζία, όπως ο αμέθυστος. Συνήθως οι χαλκηδώνες είναι ματ έως διαφανείς, με κερί ή λαδωμένη ή ματ λάμψη· ο κρυσταλλικός χαλαζίας είναι συνήθως διαφανής με γυαλιστερή λάμψη. Οι χαλκηδώνες συνήθως κόβονται σε καμποσόν, και με την καλή τους σκληρότητα (7 στη κλίμακα Μος) και την απουσία σχιστότητας, είναι κατάλληλοι για κάθε είδους κοσμήματα. Υπάρχουν σε διάφορα χρώματα, με τα πιο γνωστά να περιλαμβάνουν το κόκκινο-πορτοκαλί (καρνεολίας), το μήλο-πράσινο (χρυσοπράσινο), το μπλε ή ανοιχτό λιλά (χαλκηδών) και το μαύρο (όνυξ), καθώς και το σκούρο πράσινο με κόκκινο (αιματίτης ή ηλιότροπος). Τα χρώματα του χαλκηδών δεν περιορίζονται σε καθαρές αποχρώσεις. Το έντονο πράσινο με κόκκινες κουκκίδες είναι γνωστό ως αιματίτης ή ηλιότροπος. Ο ραβδωτός χαλκηδών είναι γνωστός ως αχάτης. Ο ίασπις είναι συνήθως πολύχρωμος, με κουκκίδες ή φλογερός. Τα ιδιαίτερα πολύτιμα δείγματα σχηματίζουν σχέδια που μοιάζουν με φυσικά τοπία. Ο χαλκηδών χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή κυλινδρικών σφραγίδων στη Μεσοποταμία ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε ευρέως για τη διαμόρφωση λίθων για κοσμήματα, διακοσμητικά – συμπεριλαμβανομένων καμέων και ενταλίων, για τα οποία χρησιμοποιούνταν και οι ραβδωτές ποικιλίες όπως ο αχάτης, ο όνυχας και ο σαρδόνυχας. Ο χαλκηδών συμβολίζει την ηρεμία και την ψυχραιμία, ενώ για τους Θιβετιανούς είναι η πέτρα της καθαρότητας και της συγκέντρωσης. Το όνομά του προέρχεται από τον τόπο όπου ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά, την πόλη Χαλκηδών στον Βόσπορο. Στην αρχαιότητα ήταν αρκετά δημοφιλής διακοσμητική πέτρα, καθώς χαράσσονταν με θεότητες και υδάτινα πνεύματα. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι αυτή η πέτρα μπορούσε να επηρεάσει τον καιρό και με αυτήν προσπαθούσαν να εξευμενίσουν τους θεούς.