Αλεξανδρίτης

Ο αλεξανδρίτης είναι μια πολύ σπάνια παραλλαγή του ορυκτού χρυσοβερίλη, που αλλάζει χρώμα, μαζί με τους „ξαδέρφους” του – τον κίτρινο διαφανή χρυσοβερίλη και τον χρυσοβερίλη – Μάτι της Γάτας. Η εξαιρετική σπανιότητα του αλεξανδρίτη οφείλεται στη χημική του σύσταση, καθώς σχηματίζεται μόνο όταν το αλουμίνιο και το βηρύλλιο συνδυάζονται με στοιχεία όπως ο σίδηρος, το τιτάνιο και το πιο σημαντικό, το χρώμιο – το οποίο ευθύνεται για την αλλαγή χρώματος και είναι πολύ σπάνιο στη φύση. Στην πραγματικότητα, όλη η σπανιότητα αυτού του ορυκτού οφείλεται σε αυτή την αλληλουχία γεγονότων – το σπάνιο στοιχείο χρώμιο πρέπει να βρίσκεται στον ίδιο χώρο με στοιχεία όπως ο βηρύλλιος και το αλουμίνιο, και όλα αυτά υπό κατάλληλες συνθήκες κρυστάλλωσης. Ο αλεξανδρίτης έχει σκληρότητα 8,5 στη κλίμακα Μος. Είναι ένα από τα πιο σκληρά κοσμηματικά ορυκτά, γεγονός που τον καθιστά κατάλληλο για καθημερινή χρήση χωρίς να απαιτεί ιδιαίτερη φροντίδα για να τον απολαμβάνετε πλήρως. Ο αλεξανδρίτης είναι πράσινος ή μπλε-πράσινος στο φως της ημέρας και αλλάζει χρώμα σε κόκκινο ή μωβ υπό τεχνητό φως (λάμπες πυρακτώσεως). Επειδή όλοι οι αλεξανδρίτες είναι εξαιρετικά όμορφοι λίθοι, η αξιολόγησή τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο που αλλάζουν χρώμα και την ένταση και αντίθεση αυτών των χρωμάτων. Στους περισσότερους αλεξανδρίτες παρατηρούνται εγκλείσματα, αλλά αυτά δεν επηρεάζουν ιδιαίτερα την ομορφιά του λίθου. Ο αλεξανδρίτης ονομάστηκε προς τιμήν του Ρώσου τσάρου Αλέξανδρου Β΄, καθώς πιστεύεται ότι ανακαλύφθηκε πρώτα στη Ρωσία την ημέρα των γενεθλίων του τσάρου. Ο αλεξανδρίτης ανακαλύφθηκε στα Ουράλια της Ρωσίας το 1830 και αρχικά ονομάστηκε „diaphanite”, ένας συνδυασμός δύο ελληνικών λέξεων: di – δύο και phan – εμφανίζομαι. Όταν το οξείδιο του χρωμίου αντικαθιστά μέρος του αλουμινίου στον αλεξανδρίτη, γίνεται δυνατή η διάσημη αλλαγή χρωμάτων. Επιπλέον της χαρακτηριστικής αλλαγής από πράσινο σε κόκκινο, κάποιοι αλεξανδρίτες αλλάζουν χρώμα από κιτρινωπό σε βαθυκόκκινο. Επίσης, σε ορισμένους αλεξανδρίτες πολύ σπάνια μπορεί να παρατηρηθεί και το διάσημο φαινόμενο του „ματιού της γάτας”. Ενώ ο χρυσοβερίλης „μάτι της γάτας” είναι αρκετά γνωστός και περιζήτητος, η παραλλαγή του αλεξανδρίτη όταν επεξεργάζεται ως καμπούσον μπορεί να δώσει το ίδιο αποτέλεσμα. Το Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν στις ΗΠΑ διαθέτει στη συλλογή του τον μεγαλύτερο γνωστό ρωσικό αλεξανδρίτη, βάρους 66 καρατίων! Ο αλεξανδρίτης είναι ο λίθος του μήνα Ιουνίου. Τα κοιτάσματα αλεξανδρίτη βρίσκονται στα Ουράλια (Ρωσία), στη Βραζιλία, στη Σρι Λάνκα, στον Καναδά, στη Μαδαγασκάρη και στην Ινδία.